ضدعفونی کردن تجهیزات پزشکی و جراحی

ضدعفونی کردن

ضدعفونی کردن تجهیزات پزشکی و جراحی

ضدعفونی کردن تجهیزات پزشکی به معنای از بین بردن باکتری‌ها، قارچ‌ها، ویروس‌ها یا دیگر میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا از سطح وسایل و تجهیزات مختلف است. در عمل ضدعفونی معمول که با استفاده از موادی همچون الکل، هیپوکلریت سدیم و پوویودین یددار انجام می‌شود، همه اجزای میکروارگانیسم‌ها کشته نمی‌شوند. به همین دلیل در کارهای حساس مانند جراحی، دندانپزشکی و غیره از روش استریل کردن استفاده می‌شود. برای آشنایی با روش‌های استریل کردن تجهیزات پزشکی به مقالات زیر مراجعه بفرمایید:

اقدامات لازم برای کنترل عفونت

برای اطمینان از عدم انتقال عفونت توسط وسایل پزشکی باید سه مرحله زیر انجام شود:

  1. تمیزکردن (Cleaning)
  2. ضدعفونی کردن (Disinfection)
  3. استریل کردن  (Sterilization)

تمیز کردن همیشه اولین مرحله کنترل عفونت است و به معنای حذف مواد خارجی (مانند لکه‌های خون و ترشحات) از اجسام است و معمولاً با استفاده از آب همراه با مواد شوینده یا محصولات آنزیمی انجام می‌شود. از آنجایی که تمیزکردن وسایل پزشکی قبل از مرحله ضدعفونی و استریلیزاسیون تا حدی آلودگی را کاهش می‌دهد و کارایی فرآیندهای ضدعفونی و استریل را بهبود می‌بخشد، مرحله تمیز کردن بسیار توصیه می‌شود. زیرا اگر آلودگی‌ها روی ابزار خشک شوند، فرآیند حذف دشوارتر می‌شود و ضدعفونی یا استریل کردن با اثربخشی کمتری انجام می‌شود.

سطوح ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن وسایل پزشکی سطوح مختلفی (پایین، متوسط و بالا) وجود دارد. اولین سطح ضدعفونی می‌تواند اکثر باکتری‌های رویشی، برخی ویروس‌ها و برخی قارچ‌ها را از بین ببرد. ضدعفونی در سطح متوسط می‌تواند اکثر باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌ها را از بین ببرد. اما ضدعفونی سطح بالا می‌تواند همه میکروب‌ها را به استثنای اسپورهای باکتریایی از بین ببرد. فرمولاسیون های مبتنی بر گلوتارآلدهید، هیدروژن پراکسید، محلول‌های پراستیک اسید و سدیم هیپوکلریت در غلظت‌های مناسب از جمله ضدعفونی کننده‌های سطح بالا هستند.

همانطور که گفته شد ضدعفونی می‌تواند میکروب‌ها را از بین ببرد؛ اما نه لزوماً همه اشکال میکروبی مثلاً اسپورهای باکتری را از بین نمی‌برد. بنابراین در نهایت برای اطمینان از عدم انتقال عفونت، تجهیزات پزشکی باید استریل شوند.

کلاس خطر وسایل پزشکی از نظر انتقال عفونت

وسایل پزشکی را می‌توان بر اساس میزان احتمال انتقال عفونت به صورت زیر طبقه بندی کرد:

  • بحرانی (Critical)
  • نیمه بحرانی (Semi-critical)
  • غیر بحرانی (Non-critical)

دستگاه‌های بحرانی (مانند ایمپلنت‌ها، کاتترهای قلبی و ادراری) وسایلی هستند که وارد بدن بیمار میشوند، جایی که انتقال آلودگی به آن بسیار خطرناک است. اقلام این دسته باید به صورت استریل استفاده شوند.

دستگاه‌های نیمه بحرانی (مانند آندوسکوپ‌های انعطاف‌پذیر، تیغه‌های لارنگوسکوپ و لوله‌های تراشه) دستگاه‌هایی هستند که با غشای مخاطی یا پوست آسیب دیده در تماس هستند و خطر کمتری نسبت به گروه قبل دارند. حداقل سطح ضدعفونی موردنیاز برای اقلام نیمه بحرانی، ضدعفونی کردن با استفاده از ضدعفونی کننده‌های سطح بالا مانند گلوتارآلدهید، هیدروژن پراکسید، محلول‌های پراستیک اسید و غیره است (البته در صورت وجود نوع یکبارمصرف اقلامی مانند لوله تراشه و تیغه لارنگوسکوپ توصیه می‌شود که اقلام یکبارمصرف استفاده شود. در مورد محصولاتی مثل اندوسکوپ‌ها و کابل‌ها استفاده از کاورهای یکبارمصرف استریل برای پوشش دادن آن‌ها در موضع یکی از راه‌های کاهش نیاز به استریل کردن است. برای آشنایی با کاورهای تولیدی شرکت آسیا جراح پیشرو به بخش محصولات تولیدی سایت مراجعه فرمایید).

دستگاه‌های غیربحرانی (مانند گوشی‌های پزشکی) فقط با پوست سالم در تماس هستند و بنابراین کمترین خطر را دارند. ضدعفونی دستگاه‌های غیربحرانی ممکن است در سطح پایین یا متوسط انجام شود. از آنجا که آن‌ها با پوست آسیب دیده و یا غشاهای مخاطی تماس ندارند، عملاً هیچ خطر مستندی برای انتقال عوامل عفونی به بیماران از طریق دستگاه‌های غیربحرانی وجود ندارد. با این حال، این دستگاه‌ها می ‌توانند از طریق آلوده کردن دست‌ کارکنان یا تماس با سایر تجهیزات پزشکی که متعاقباً با بیماران در تماس قرار می‌گیرند، سبب انتقال عفونت شوند.

جدول دسته بندی تجهیزات پزشکی

نکات ضدعفونی کردن تجهیزات پزشکی

  1. نوع ضدعفونی‌کننده استفاده شده و غلظت آن باید متناسب با شرایط (دما و Ph)، زمان، نوع وسیله و نوع میکروارگانیسم هدف باشد. به طوری که در عین حفظ ساختار و عملکرد محصول موردنظر، ضدعفونی به خوبی انجام شود.
  2. در هنگام ضدعفونی کردن می‌بایست سلامتی و ایمنی پرسنل را در نظر بگیریم؛ بعضی از ترکیبات می‌توانند برای پرسنل ایجاد مشکل کنند.
  3. در هنگام انتخاب روش ضدعفونی کردن باید امکانات در دسترس و هزینه آن را در نظر گرفت.

در ویدیوی زیر مراحل ضدعفونی کردن تجهیزات پزشکی را مشاهده خواهید کرد:

لینک مرتبط: چه خطراتی در اتاق عمل افراد را تهدید میکند؟

امتیاز کاربران
[تعداد نظرات: ۱ میانگین نمره: ۵]
ارسال دیدگاه